16 JUNE 1976
Ilanga lange 16 kuMgwengweni 1976 lilanga lapho kwatjhuguluka khona izinto ezinengi eSewula Afrika. Ngelangeli abantu abatjha abahlukeneko eendaweni ezinengi babuthelelana bese balwisana negandelelo lombuso wangaphambilini. Lokho azange kwahlala kuhle embusweni egade ubusa ngaleso sikhathi. Lokho-ke, kwabanga ukutjhayisana.

ESoweto ukutjhayisanokhu kwaba kukhulu hlangana nabentwana besikolo sabantu bombala onzima. Ezinye zezinto ebebalila ngazo mthetho wezefundo obizwa ngeBantu Education Act yomnyaka we-1953. Iinlilo lezi zabangela umbuso wegandelelo ukuthi uphendule ngokuthumela amajoni namapholisa endaweni leyo. Amapholisa namajoni la bekahlome ngeengidi nezinye iinkhali. Ngemva kwalokhu kwaba khona umguruguru hlangana namajoni la nabentwana besikolo. Abafundi abanengaba bazithola balinyazwa. Omunye wabongazimbi kwaba ngu-Hector Peterson loyo owadutjulwa mapholisa.

U-Hector Peterson bekangomunye wabafundi egade balwela ikululeko yokungafundiswa ngelimi lesibhunu i-Afrikaans eenkolweni. Ngaleso sikhathi bekaneminyaka elitjhumi nambili nakadutjulwako. Wasiwa esibhedlela kodwana bathi nabatjhejako abodorhodere ebebasebenza ngaleso sikhathi bamfumana sele umoyakhe uhlukene nenyama.
Kusukela ngelanga leli, woke umuntu wathoma ukulwisana nebandlululo lombuso wangaphambilini lo. Ilangeli nesehlakalo esenzeka eSewoto sasetjenziswa njengekuthazo. Ilangeli lathiywa bonyana lilanga lelutjha.