Amabizo
Amabizo
[edit | hlela umthombo]Khuyini ibizo?
[edit | hlela umthombo]Ibizo ligama lento esingakghona ukuyibona nokuyighwatha, nebizo nelento engekhe sakghona ukuyibona nokuyighwatha[1].
Imihlobo yamabizo
[edit | hlela umthombo]Amabizo mvelo
[edit | hlela umthombo]Ihlathululo: Amabizo-mvelo mabizo wokuthoma evala endabukweni yabantu. Amabizo la akakenziwa ngamanye amabizo, nanyana ngeenkhekhe zekulumo angakasuselwa
Amabizo mvango
[edit | hlela umthombo]Ihlathululo: mabizo lawa akhiwe ngekhekhe ezimbili zekulumo
Isibonelo: Isenzo+ ibizo(vula + umlomo)= ivulamlomo
Amabizo mbala
[edit | hlela umthombo]Ihlathululo : Mhlobo wamabizo esithi nasiwatlolako sitlole elidere lokuthoma ngegabhadlhela. Amabizo la afaka amabizo wabantu, weendawo nokhunye.
Isibonelo: Mpumalanga, Themba, Mahlangu
Amabizo vama
[edit | hlela umthombo]Ihlathululo: Lawa mabizo wezinto ezijwayelekileko esizibona mihla namalanga
Isibonelo: itafula, ilitje
Amabizo nyamela
[edit | hlela umthombo]Ihlathululo: Lawa mabizo wezinto engekhe sakghona ukuziphatha nokuzibona
Isibonelo: ithando, inzondo, umona
Amabizo bethelela
[edit | hlela umthombo]Ihlathululo: Lawa mabizo asikhiphela umnqondo wokobana lokho esikhuluma ngakho kunengi begodu singakhona ukukubala nanyana singakhoni.
Isibonelo: Inyaka, iwoma, idwendwe
Amabizo thathela
[edit | hlela umthombo]Ambizo-thathela akhiwa ngokuthi unciphise nanyana ukhulise elinye ibizo elikhona elimini lesiNdebele.
- amabizo-rhunyezo (afakwe isakhi sokunciphisa u-nyana) Isibonelo umntazanyana
- Amabizo-khulisa (afakwe isakhi sokukhulisa ukazi) Isbonelo: umukhwakazi
- ↑ Kihm, A., 2002. What's in a noun: Noun classes, gender, and nounness. Ms. Université Paris, 7.