I-Ukraine
I-Ukraine lilizwe elise-East naphakathi kwe-Europe. Inenani labantu elihlala njalo elingama-40,997,699 kanye nenani labantu langempela elingama-41,167,336 (elibekwa endaweni yama-34 ephasini). Indawo yayo yoke yi-603,549 km2 (ibekwe endaweni yama-44 ephasini); yinarha ekulu khulu ngendawo etholakala e-Europe yoke.
Ikomkhulu nedorobha elikhulu yi-Kyiv; amanye amadorobha amakhulu yi-Kharkiv, i-Odesa, i-Dnipro, i-Donetsk, i-Lviv, i-Zaporizhzhia, i-Kryvyi Rih, kanye ne-Mykolaiv. Ilimi elisemthethweni li-Ukrainian.
I-Ukraine yizwe elihlangeneko neriphabliki ehlangeneko. UMongameli we-Ukraine kusukela mhlazi-20 kuMrhayili 2019 ngu-Volodymyr Zelenskyy, begodu uNdunakulu kusukela mhlana ali-17 kuNtaka 2025 ngu-Yulia Svyrydenko.
Inarha le ihlukaniswe yaba ziingcenye ezima-27 zokuphatha, ezima-24 zazo zii-oblasts, iriphabliki eyodwa ezijameleko (i-Crimea), kanye namadorobha amabili (i-Kyiv ne-Sevastopol) anesikhundla esikhethekileko. Inomngcele we-Belarus ngetlhagwini, i-Poland, i-Slovakia, ne-Hungary ngetjingalanga, i-Romania ne-Moldova ngesewula-ntjhingalanga, kanye ne-Russia ngepumalanga ne-northeast. Inomngcele we-Black ne-Azov Seas ngesewula nesewulapumalanga; ihlanganyela imingcele yelwandle ne-Romania eLwandle eliNzima kanye ne-Russia eLwandle oluMnyama ne-Azov.
Ingcenye yendawo ye-Ukraine ihlanganiswe yi-Russia engumakhelwana begodu, ngokuya komthetho we-Ukraine, yindawo ehlala isikhatjhana. Ekupheleni komnyaka ka-2022, i-Russia yathatha indawo engaba yi-18% ye-Ukraine.
Inengi lamakholwa ngamaKrestu we-Orthodox, kodwana kunamaProthestani weenkolo ezihlukahlukeneko, abasekeli bamaGirigi namaRoma, amaJuda, nama-Islam.
I-GDP yelizwe yango-2024, ebalwa ngokulingana kwamandla wokuthenga (i-PPP), bekuyi-$659 yamabhiliyoni ($19,770 ngehloko). I-GDP ebizwako ngo-2024 beyiyi-$190 yamabhiliyoni (ama-$5,710 ngehloko), ibekwe kokugcina e-Europe ngokuya nge-GDP ebizwa ngehloko. Imali yi-hryvnia (UAH).
Inarha le yamemezela ukuzijamela kwayo e-USSR, lapho i-Ukraine beyiyi-union republic kusukela ngoNobayeni wee-1922, mhlazi-24 kuRhoboyi wee-1991. Umbuso olandela i-Ukrainian People's Republic, umbuso olandela i-Ukrainian SSR, umbuso olandela i-USSR, umsunguli we-UN, CISGUEC, AMGUBS, kanye nezinye iinhlangano, isikhulu samazwe ngamazwe umuntu ofuna ukuba lilunga le-European Union. Ngokuya ngeemvumelwano zamazwe ngamazwe zamanje, ithokozela ukufinyelela okulula e-Black Sea straits begodu yenza irhubhululo lezesayensi e-Antarctica.