Igazi

Igazi kumamanzi abovu akhamba umzimba woke ngaphakathi komuntu. Kuyinto eqakatheke khulu eyenza bona umuntu akghone ukuphila. Ngaphandle kwegazi akekho umuntu ongakghona ukuphila. Ihliziyo limpompa igazi elizele i-oksijini lisuke ehliziyweni bese likhambe umzimba woke. Igazi lenza bona umzimba usebenze kuhle. Lokha nawunganagazi kuhle nofana igazi lakho lingakhambi kuhle emzimbeni kungab namagula athileko ongawathola nawumumuntu.[1]
Izinto ezitholakala ngaphakathi kwegazi
[edit | hlela umthombo]Iplazima, Le kuyungcenye yegazi emamanzi eyanza amaphesende ama-55. Ingcenye le iphethe amanzi, itswayi, iswigiri, amafutha Kanye nama phrotheyini.Amaseli abovu wegazi, wona Sebenza ukuthwala i-oksijini esuka emaphaphini uyise emzimbeni phezu kwesikhumba nofana enyameni. Amaseli lawa anephrotheyini ebizwa bona yi- haemoglobin, ekungiyo eyenza bona igazi libe nombala obovu.[2]Amaseli amhlophe wegazi, ngelimi lesingisi abizwa bona ma- luecytes ngiwo asiza amasotja womzimba bona akghone ukulwisana namagulo.[3]Amaplatileti, awanabumbeko begodu mancani kodwana adlala indima ekulu ekwenzeni bona igazi likghone ukwenza amatlothi.[4]
Ukukhamba kwegazi emzimbeni
[edit | hlela umthombo]Ama-Arteries, kumisipha ekhambisa igazi elizele i-oksijini lisuka ehliziyweni bese alikhambe lisuke ehliziyweni likhambe umzimba woke.[5]Amaveyini, kumithambo ephatha igazi eliphelelwe yi-oksijini emzimbeni ilibuyisele ehliziyweni ukuthi ihloziyo iyolipompa.[6]Amakhaphilari, kumithambo emincani eyamukela esenyameni eyamukela I-oksijini nemisoco. Ingazi ziqakathekile emaphilweni wabantu ngombana umuntu angeze aphila ngaphandle kwegazi. Igazi ngilo elenza bona umuntu aphile kuhle, likusuka ehliziyweni likhambe umzimba woke bese likhambisa i-oksijini ngama atheri bese liphinde libuye ngomsipha wamaveyini sele linganayo i-oksijini libuyele ehliziyweni.
Iinkomba
[edit | hlela umthombo]- ↑ Scudellari, M., 2015. Blood to blood. Nature, 517(7535), p.426.
- ↑ Litvinov, R.I. and Weisel, J.W., 2017. Role of red blood cells in haemostasis and thrombosis. ISBT science series, 12(1), pp.176-183.
- ↑ Nicholson, L.B., 2016. The immune system. Essays in biochemistry, 60(3), pp.275-301.
- ↑ Fogelson, A.L. and Neeves, K.B., 2015. Fluid mechanics of blood clot formation. Annual review of fluid mechanics, 47(1), pp.377-403.
- ↑ Tucker, W.D., Arora, Y. and Mahajan, K., 2017. Anatomy, blood vessels.
- ↑ Mitchell, R.N. and Schoen, F.J., 2010. Blood vessels. Robbins and Cotran: Pathologic Basis of Disease.(8th edition) Saunders Elsevier, Philadelphia, US, pp.516-17.