Jump to content

Ilanga lamagugu

From Wikiphidiya
Abomma bamaNdebele

Ilanga lamagugu eSewula afrika kulilanga eligidingwa cobe nyaka mhlana amalanga ali-24 kuKhukhulamungu. Ilanga leli lisikhumbuzo somlando wombuso wegandelelo, ukuhlukaniswa ngokobuhlanga Kanye nokutlhagela ikululeko. Ilanga leli likhombisa ukubumbana kwesitjhaba likhuthaze amaSewula Afrika bonyana ahlangane begodu agidinge ukuhlukana ngokobuhlanga nangamasiko.[1]Nasikhuluma ngamagugu sikhuluma ngamasiko, nomlando odluliselwa ukusuka esizukulwaneni ukuya kwesinye isizukulwane.

Imvelaphi yomlando

[edit | hlela umthombo]

Ilanga lamagugu livela ku ”Shaka Day” ekwabe kulilanga elabe lenzelwe ukuhlonipha ikosi uShaka Zulu, ekungomunye wabantu abomlando oqakathekileko eSewula Afrika.[2]Ngesibanga sokufika kwekululeko ngonyaka we-1994, ilanga leli latjhugulula labizwa bona yilanga lamasiko nofana lamagugu ukuthi kukhuthazwe ukugidingwa kwamasiko wabantu boke abahlala eSewula Afrika. Itjhuguluko leli likhombisa ukubumbana kwesitjhaba nokuzikhkhazisa ngabo amasiko akhona enarheni. Kukhunjulwa bekuhlonitjhwe umlando nendabuko yeenqheema zoke zamasiko.

Ukugidinga nemisebenzi eyenziwako ngelanga leli

[edit | hlela umthombo]
Abafundi bamabanga aphasi bazokugidinga ilanga lamagugu esikolweni

Ilanga leli ligidingwa ngeendlela ezinengi eSewula Afrika. Abanye baligidinga ngokuthi bambathe izembatho ezitjengisa bona bangebaliphi isiko. Abanye bagcoka izembatho zemibala ekhanyoko enaphetheni ahlukileko njenga maNdebele. Nofana bagcoke amatjhika aphilako wesishweshwe. Abane bakghona ukuthi bagidinge ngoku benze umnyanyo wougidinga amamsiko ngokuthi balilise umvumo, badanse, benze ubukghwari nofana benze Ukudla kwesintu lokho kumbumba ukuhlangana komphakathi. Abanye bathanda ukubasa inyama bahlale boke kube nommoya wokuzwana. Eminye imiphakathi iyaphuma ivakatjhele indawo eziphethe umlando wamasiko, ezifana nama myuziyamu ukuthi bakghone ukufunda ngamasiko wabo.

Ukuqakatheka kwelanga lamagugu

[edit | hlela umthombo]
Abafundi besikolo bagida isiZulu

Kulilanga elikhuthaza ukubulunga amagugu wamasiko, namalimi kuqinisekiswe bonyana adluliselwa kwezinye inzukulwana ngendlela afaneleko. Inikela amaSewula ithuba lokobana akghone ukufundisana ngomlando wabo, ukuhluka kwamasiko, ukuqakatheka kokubumbana, nentando yenengi. Abantu bakghona ukuhloniphana emphakathini abaphila kiwo.

Iinkomba

[edit | hlela umthombo]
  1. Drummond, J.H., 2024. Contested heritage in South Africa: Perspectives from mahikeng. Modern geográfia, 19(2), pp.91-108.
  2. Heritage day, Braai Day or Shaka Day: Whose Heritage is it Anyway? | South African History Online