Ingwenyama uMayitjha II
Ingwenyama uMayitjha II (2 June 1947 – 30 June 2005), owabelethwa angu Nyumbabo Cornelius Mahlangu, khabe ayingwenyama yesitjhaba samaNdebele wakwaNdzundza e -Mpumalanga, eSewula Afrika. Wathoma ukubusa ngemva kukayise, Ingwenyama uMabusabesala II. Wathoma ukubusa ngosukela ngomnyaka ka1992 bekwaba kulapha ilanga licima khona ngo-2005.
Ngesikhathi sebandlululo, isitjhaba samaNdebele khabe sibuswa ngaphasi kombuso ozijameleko waKwaNdebele. Ngaso lesi sikhathi, iNgwenyama u-Mayitjha wasebenza eenkhundleni ezinengi ekhabhinethini yabaphathi bombuso waKwaNdebele,
Ipilo yakhe asesemutjha nemisebenzi
[edit | hlela umthombo]Ingwenyama yabelethwa mhlazana amalanga ama-2 ku Mgwengweni ngomnyaka ka 1947 ibelethelwa eNdaweni yase Mthambothini. uYise khabe kuyiNgwenyama uMabhoko II (uMabusabesala David Mahlangu) obekabelethwa ngu Mayitjha I. Baziinzukulwana zeNgwenyama UMusi kaMhlanga kaMafana.
Ngesikhathi asesemutjha, iNgwenyama uMayitjha II wakhombisa ikareko elikhulu kwezamabhizinisi wokwakha kunye nokulima. Ngomnyaka ka 1960, wangenelela zepolotiki khudlwana lapha aba lilunga le Ndzundza Tribal Authority, eyathonywa ngebanga lomthetho we Bantu Authorities Act ekhabe ukhona ngesikhathi sebandlululo.
Ngesikhathi sokuphila kwakhe, uMayitjha waragela phambili namabhizinisi wokwakha nokulima, begodu wathoma umsebenzi wezepolotiki ngo-1969 njengelunga le-Ndzundza Tribal Authority, eyasungulwa ngokuya komThetho weBantu Authorities wesikhathi sebandlululo ukubusa abantu beNdebele beSewula yesifunda. Ngomnyaka ka 1979, Ingwenyama yaba nguNqgongqotjhe wezeFundo kusukela ngomnyaka ka 1984. Kusukela ngo 1984, waba ngu Ngqongqotjhe wezePilo. Kanti ke, kusukela ngomnyaka ka 1990 kufikela ngomnyaka ka 1992, Ingwenyama yaba ngu Ngqongqotjhe wezeMisebenzi yoMphakathi
Ukubusa kwakhe: 1992–2005
[edit | hlela umthombo]Ngomnyaka ka 1992, ngemva kokuhlongakala kukayise, wabekwa njengeNgwenyama yesitjhaba samaNdebele wakwa Nzunza. Kanti, ke, ngesikhathi sokuhlongakala kwakhe ngomnyaka ka 2005, i Nhlapo Commission on Traditional Leadership Disputes and Claims beyiphakathi nephenyo layo. Begodu INgwenyama uMayitjha bekasakhulumisana neNgwenyama uMakhosoke II wesitjhaba samaNdebele wakwaManala mayelana nokuhlanganisa isitjhaba samaNdebele bonyana sibe ngaphasi kobukhosi bunye. Ilanga lacima nhlazana amalanga ama-20 kuMgwengweni
2005.
IPilo yeNgwenyama
[edit | hlela umthombo]Ngomnyaka ka 1975, Ingwenyama yatjhada nekosazana uSiphila Dlamini ophuma esitjhabeni samaSwati, obeka ngumma wokuthoma. Kusukela lapho, wathatha uLena Masilela njengomfazi wesibili. Umfazi wesithathu khabe kungu Nomsa Sanny-Flora Mtshweni. Kanti ke, wesine kungu Gabisile Elizabeth Mabona. Wesihlanu khabe kungu Nomsa Daphane Mdaka. Abantwana bakhe boke pheze balinganiselwa ematjhumini amabili sele baphelele.