Ithiyori ka Vygotsky
Ithiyori ka Vygotsky kuyithoyori ehlathulula bona abantwana bakhulisa ilwazi labo ngokuthi bahlangane nabanye abantwana, nemvelo, nangokuthi bathole ifundiso ngesiko pilo lebhoduluko ebahlala kilo.Ukukhula nofana ukuthuthuka emntwaneni kuthoma ngaphandle emntwaneni, kubhoduluko leli ahlala kilo bese litjhinge ngaphakatho komntwana.Ithoyori le iveza bona ibhoduluko lizadlala indima ekulu ekukhuleni komntwana. Ukukhula komkhumbulo emtwaneni kuvela lokha umuntu afunda izinto ebanganini bakhe , ebabelethini, kubafundisi nakwabanye abantu bomphakathi. UVygotsky ukholwa bona umuntu nakafuna ukwenza into enzima kufanele athole irhelebho lomuntu onelwazi elikhulu lokwenza into leyo. Lokhu kuzokulekelela bona umuntu agcine sele anekghono lokwenza into leyo[1].
Iscaffolding
[edit | hlela umthombo]Leli ligama lesiNgisi elitjho izinga lesekelo mntwana alidingako ukuze abe nekghono lokwenza into ethileko ebekangakhoni ukuyenza ngokwakhe[2]. Into enje yenzeka lokha umuntu anekghono lokwenza into ethileko afundisa Umntwana ongana lwazi bona akghone ukwenza into leyo bekufike lapho umntwana ongenalwazi sele athola naye ikghono lokwenza into afundiswe yona ngokwakhe. Isibonelo: kulokha utitjhere afundisa umntwana ukufunda. Utitjhere uthoma ngokukhombisa umntwana bona kufundwa njani, kuthi ngokuya kwesikhathi umntwana azithole sele afunda ngokwakhe kodwana utitjhere amlekelele bona afunde lawo magama asogola ukuwafunda, bese kuthi ngokukhamba kwesikhathi umntwana agcine sele akghona ukufunda ngokwakhe.ngaphandle werhelebho lokatitjhere.
Ukukhuluma ngaphakathi (private speech)
[edit | hlela umthombo]Ithiyori ka Vygotsky iveza bona ilimi liqakathekile ukusiza bona umuntu akhule emkhumbulweni. Ilimi ngilo elenza bona umuntu akghone ukucabanga[3]. Abantwana bakhuluma bodwa ukuze bakghone ukulawula izenzo zabo lokha nabadlalako isenzo lesibizwa bona yi private speech.Isenzo lesi ngiso esenza bona umntwana akghone ukulawula indlela yache yokuziphatha, nemicaango yakhe ngokuthi aphimise lokhu akucabangako.
- ↑ Vygotsky, L., 2018. Lev Vygotsky. La psicología en la Revolución Rusa. Colombia: Ediciones desde abajo.
- ↑ Rahimi, A. and Tahmasebi, S., 2011. Mediating Iranian EFL learners: Private speech and scaffolding in reading comprehension. LiBRI. Linguistic and Literary Broad Research and Innovation, 1(2), pp.56-71.
- ↑ Stanley, F., 2011. Vygotsky–From public to private: learning from personal speech. Making sense of theory and practice in early childhood: The power of ideas, pp.11-25.