Ivunulo yamaNdebele
Ivunulo yama https://en.wikipedia.org/wiki/Southern_Ndebele_language ikhamba ihluka kusukela ebantwini beengubo kunye nebantwini bembaji.Kujayelekile ukubona ama Afrika amanengi ahlotjiswe ngeendlela ezihlukahlukeneko zomncamo,yincenye yamasiko wethu.Isiko elingatjhugulukiko elidluliselwa ukusukela esizukulwaneni ukuya kwesinye.Iinarha ezinengi ze Afrika zinendlela yazo ekhethekileko yokutlama begodu kuyakarisa ukubona iinarha ze Afrika ezahlukahlukeneko zisebenzisa ivunulo ukurhatjha imilayezo ehlukeneko.
https://en.wikipedia.org/wiki/Amandebele sitjhaba sama Nguni esise Sewula Afrika.Isitjhaba lesi saziwa ngobuciko ne vunulo yaso.Umsebenzi wevunulo udlala indima ekulu ekumbaheni kwabo kusukela besebancani njengombana bayisebenzisa ukutshwaya amazinga ahlukileko wamasiko wepilo.Into eqakatheke khulu ekumbatheni kwabo mma bama Ndebele yi tjorholo encani.Abentazana abasebancane bahlobisa itjorholo encani enomncamo.Isiketi esihlukileko lesi sakhiwe ngokuqinileko mtjhini we khanvani ogoqiweko ubotjhwa edinini uhlotjiswe ngqo phezu kwalokhu.Okulenga ebhandeni eliphezulu kulitjhila elifana ne lace ehlanganiswe emabhandeni womncamo.Lokhu kwakhiwe bona kuwele phambi komjeje oqinileko weentambo zekoteni ezifakwe umncamo wembewu emhlophe ephazamiswa isikeli ukwandisa ubukhulu be https://en.wiktionary.org/wiki/garmet begodu kukhuthaze ukudlala kokukhanya lokha nakubonwa kusikinyeka ukutjengisa ukuthaba.
Abentazana abadala esele balenzile isiko bambatha i phephethu ngokunikelwa bomma babo.Iphephethu yenziwe ngesikhumba esikhulu esibunjwe njenge oval esihlanganiswe ngomjeje wemicu emide yomncamo omhlophe begodu sihlotjiswe ngaphezulu ngephetheni yejometri enemibala eminengi kunye neendima ezintathu yamasongo wethusi.Iphephethu ivamise ukubotjhwa edinini belimbathwe phezu kwedini ukuya enzasi.Isikhumba sesikhumba sihloselwe kudosa amehlo ngokugona iinqulo neenyanga begodu ukutjhinga komncamo kungezelela umthelela lokha umntazana nanyakazako.
Ngesikhathi somtjhado nomnyanya wokuthomba umlobokazi umbatha isiyaya ukufihla ubuso lesi kusikhathi sokutjhuguluka ukusuka kwesinye isigaba ukuya kwesinye.Ngaphandle kwesiyaya abomalukazana bama Ndebele bambatha inyonga eyenziwe ngomncamo omhlophe olukwe ngentambo bomma abazinhlobo.Ubude bephetheni nesakhiwo se nyonga kutjho ukuveza izinto ezifana nokobana inga kghani umalukazana uzokuba mfazi wokuthoma womkhwenyana nofana useyintombi.
Umfazi otjhadileko umbatha ingubo phezu kwamahlombe wakhe eneenhluthu ezinengi ezidephileko ezitjhugulweko ezibizwa ngeenrholwani okumincamo eqinileko efakwa entanyeni,eenyaweni,emilenzeni kunye nekhalweni.Babuye bambathe ithusi nethusi emikhonweni entanyeni nemilenzeni.Ingubo abayimbathako yingubo wombhalo unoKhethwako.Abafazi abatjhadileko bahlobisa amabhande wehloko namkha ikepisi elukiweko ukwenza iinhloko ezihle.Umcamo osetjenziselwa ababfazi bama Ndebele abatjhadileko bewune palate ehlengiweko begodu bawusebenzisela umbala izinto kunye namaphetheni ahlotjiswa nokubeletha ne pumelelo.
Imincamo bayifaka imibala ukwenzela bona badlulise ilwazi ngobujamo bezulu,izinga lakhe lokuhlobana nabanye abafazi emphakathini wakhe nofana emdenini wakhe abenza isambatho kunye nekareko yakhe emtjhadweni nomndeni.
Emadodeni wama Ndebele ivunulo yawo ayinamibalabala,ngokwesiko amadoda wama Ndebele ambatha i puleli yesifuba nofana i poriyana elenga entanyeni.Ivamise ukuhlotjiswa ngemincamo phezulu begodu yenziwa ngeenkhumba iporiyana litshwayo lobudoda begodu isokana linikelwa nguyise ngemva kobana lithathe umfazi.Amadoda wama Ndebele amabatha imihlobiso abayenzelwe bafazi babo.
Ngokwesiko amaNdebele esebenzisa izinto ezitholakala ekhaya ezifana namagobolonda,iinsimbi kunye namathambo weenlwana neenkhumba ukwenza izambatho ezineenhluthu kunye nemihlobiso.Bakhetha izinto ezithileko malungana nokuhlobana kwazo nemvelo engomkomfanekiso nofana engokomoya nofana amakghono wabo wokuvikela umgqoki nokuthuthukisa ubujamo babo emphakathini.Umcamo omnengi wamaNdebele wenziwa ngengilazi nofana umncamo weplastiki.
Ukuqakatheka okukhulu kokwenza umncamo epilweni yabantu abasikazi nendlela ihlathulula ivezwa ngemibala ,amaphetheni we goemetric begodu ukusikinyeka kuragela phambili ngokutjhuguluka kwesikhathi.Umsebenzi wemncamo yihlathululo ebonakalako yokuveza isiqhema sobuhlanga namagugu nobufakazi kunye nokudlulisa ubujamo nokhudluliswa kwama siko.
Hlangana neentjhaba ze Afrika umncamo uhlanganisa ubuhle besiko nofana ubujamo bomtjhado.Esiqhemeni sendabuko samaNdebele abafazi baba mbatha iingubo ezineenhluthu njengetshwayo lepilo yomnotho begodu nokutjengisa inani labentwana abanalo.e-Arika yesimanje manje ihlathululo namatshwayo wokwenza ivunulo sele itjhugulukile kodwana isasetjenziswa ukuzikhakhazisa kwethu ngobu Afrika bethu.
iinkomba.
1.https://www.vukuzenzele.gov.za/employment