U-Teboho MacDonald Mashinini (Tsietsi)
U-Teboho "Tsietsi" MacDonald Mashinini (wabelethwa ngomhlaka-27 kuTjhirhweni 1957 wahlongakala ngo-1990) bekamlweli wetjhaphuluko emBusweni weBandlululo weSewula Afrika nomdosiphambili wabafundi odumileko ngesikhathi se-Soweto Uprising.[1]
Umlando Wakhe
[edit | hlela umthombo]U-Teboho Tsietsi Mashinini owaziwa ngebizo lakhe elithi "Mcdonald" wabelethwa ngo-1957, ngomhlaka-27 kuTjhirhweni. Bekangowesibili ebantwaneni abali-13 baka-Ramothibe (ubaba) no-Nomkhitha Virginia (umma) bakwaMashinini. Bekamfundi okhaliphileko, odumileko nophumelelako e-Morris Isaacson High School [2] e-Soweto, lapho bekamdosiphambili wesiqhema sekulumo pikiswano begodu angumongameli we-Methodist Wesley Guild.
Igadango lombuso webandlululo weSewula Afrika lokwenza ilimi lesiBhuru libe lilimi okufundiswa ngalo eenkolweni zoke zeSewula Afrika ngokuhlanganyela nesiNgisi belingathandwa bafundi beSewula Afrika abanzima nabakhuluma isiNgisi.[1]
Amfundi ngokwakhe, uMashinini nguye owahlela umtjhagalo omkhulu wabafundi ngomhlaka-16 kuMgwengweni 1976.[2] Umtjhagalo lo waziwa ngokuthi yi-Soweto Uprising, okwathatha amalanga amathathu, lapho kwabulawa khona abantwana abamakhulu ambalwa.[2]
Njengombana avele njengomdosiphambili wokuvukela umbuso weSewula Afrika, uMashinini wabaleka eSewula Afrika wabalekela ngaphetjheya, kokuthoma wabalekela e-London bese wabalekela nakezinye iinarha ze-Afrika, njenge-Liberia, lapho atjhade khona no-Miss Liberia 1977, u-Welma Campbell.[1]
UMashinini wahlongakala ngaphasi kobujamo obungazwisisekiko, mhlamunye ngokubulawa namkha ngobulwele, ngehlobo lika-1990 ngesikhathi asendaweni yokubalekela e-Guinea.[3] Ngomhlaka-4 kuRhoboyi 1990, isidumbu sakhe sabuyiselwa eSewula Afrika, lapho angcwatjwa khona emaThuneni we-Avalon. Ithuna lakhe linesihloko esithi "Black Power".[4]
Ilitje Lesikhumbuzo
[edit | hlela umthombo]Kunelitje lesikhumbuzo sika-Teboho Mashinini esenziwe ngu-Johannes Phokela emasangweni wesikolo ebekangena kiso kade esavulwa ngomhlaka-1 kuMrhayili 2010 ngu-Amos Masondo, iMeyara ye-Johannesburg.[5]
Qala godu
[edit | hlela umthombo]- U-Khotso Seatlholo
- U-Hastings Ndlovu
- U-Hector Pieterson
- U-Murphy Morobe
- U-Seth Mazibuko
Iinkomba
[edit | hlela umthombo]- ↑ 1.0 1.1 1.2 South African History Online (2022), Teboho “Tsietsi” Mashinini (Published February 17, 2011). Retrieved from: https://sahistory.org.za/people/teboho-tsietsi-mashinini Retrieved on 25-06-2025.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 Mecoamere, Victor (27 May 2013). "Naledi High turns 50". Sowetan Live. Retrieved from: https://www.sowetanlive.co.za/news/2013-05-27-naledi-high-turns-50/ 23 July 2013.
- ↑ Ali Mphaki (11/07/2004), 'Tsietsi died of Aids' , Wayback Machine internet archive. Retrieved from: https://web.archive.org/web/20070930211226/http://www.news24.com/News24/South_Africa/News/0,,2-7-1442_1555941,00.html Retreived on the 30th September 2007.
- ↑ Joburg website (2018) The homecoming that wasn't. Retrieved from: https://joburg.org.za/play_/Pages/Play%20in%20Joburg/Culture%20and%20Heritage/Links/The-homecoming-that-wasn't.aspx Retrieved on 25-06-2025.
- ↑ Arts, Culture & Heritage website (November 6, 2023), Tsietsi Mashinini. Retrieved from: https://arts-culture-heritage.joburg/public-art-inventory/tsietsi-mashinini/ Retrieved on 25-06-2025.
Amalinki wangaphandle
[edit | hlela umthombo]- Iwebhusayithi ye-African Activist Archive Project ifaka hlangana isitatimende seendaba i-Lider of Soweto (South Africa) Uprising to Speak (New York: American Committee on Africa, December 1976).
- Iphrofayili ka-Teboho "Tsietsi" Mashinini ku-SA History Online https://www.sahistory.org.za/people/teboho-tsietsi-mashinini