U-Zulaikha Patel
U-Zulaikha Patel (wabelethwa ngo-2002)[1] mlweli wamalungelo wobuntu weSewula Afrika olwa nokubandlululwa ngokobuhlanga . Waba litshwayo lokulwa nomthethomgomo we-Pretoria Girls High School malungana neenhluthu zabantazana abanzima ngo-2016, nakaneminyaka eli-13. Yena nalabo afunda nabo benza umtjhagalo ongabangeli ukutjhuguluka komthethomgomo wesikolo kwaphela, kodwana ohlohlozela nephenyo ngeensolo zokubandlulula ngokobuhlanga esikolweni. Nakadzujulwako uthi: "Ukungibawa bona ngitjhugulule iinhluthu zami kufana nokungibawa bona ngisule ibala lami elinzima."[2]
Indaba Ye-Pretoria Girls' High School
[edit | hlela umthombo]I-Pretoria Girls' High School, itholakala e-Pitori, eRiphabhliki yeSewula Afrika. Isikolo lesi sathonywa ngo-1902, begodu bekusolo kungena abantwana babamhlophe kwaphela soloko sasungulwa bekwaba ngu-1990, njengombana iimfunda zeSewula Afrika bezihlukaniswe ngaphambi kwebandlululo, kodwana kusukela ngo-1990, isikolo lesi sivulekele yoke imihlobo. Ngokuya kwe-CNN, umthetho wokuziphatha kwabentazana we-Piretoria Girls' High awukhulumi ngokukhethekileko ngesihluthu esikhulu sabantu abanzima, kodwana ubeka imithetho yokuqaleka zombelele, bewuyatjho nokobana zoke iintayela zeenhluthu "kufanele zibe zihle, zihlanzeke begodu zikhambisane neyunifomu yesikolo." Abotitjhere batjele abafundi bona iinhluthu zabo ze-afro "azikajayeleki" begodu kufuze ziphungulwe.[3] Lokho bekutjho bona iinhluthu zabantazana kufuze zi-ayinwe ziluleke namkha zibotjhwe ngemva, kodwana zingabi yi-afro.
U-Zulaikha Patel bekaphakathi kwabafundi ebebadosa phambili umtjhagalo ngokujamelana ne-Pretoria Girls High, ngokujamelana nomthethomgomo weenhluthu wesikolo sabantazana boke.[4] Abantwana abasesebatjha ebegade batjhagala basongelwa ngokubotjhwa njengombana u-Zulaikha Patel arhola umtjhagalo ngokuthula. Ividiyo ethunyelwe ku-inthanethi itjengisa u-Zulaikha Patel njengombana aqalene nonogada abathathu abahlomileko ebegade baqatjhwe baphathi besikolo ukobana baqede umtjhagalo. Ividiyo le yabanga ukuphikiswa okukhulu kwesikolwesi.
Imiphumela Yomtjhagalo Ka-Zulaikha
[edit | hlela umthombo]Izenzo zaka-Zulaikha Patel zakhuthaza eminye imitjhagalo eSewula Afrika, e-Lawson Brown High School e-Eastern Cape, kunye ne-St. Michael's School for Girls e-Bloemfontein lapho ababelethi nabo bamatjha khona. Abantu ephasini loke bathoma ukwabelana ngeenthombe zama-afro wabo eenkundleni zokuthintana, ngokubambisana nabafundi bengubo be-Pretoria High School. Ukuvezwa kwabeendaba beentjhabatjhaba kwalandela. Imitjhagalo le itjengise bona ukwahlukana ngokobuhlanga kuragela phambili, nanyana ibandlululo laphela ngo-1991.[3]
Ukuphikisa kwaka-Patel kwathoma eminye imitjhagalo namatjhuguluko. UNgqongqotjhe wezeFundo we-Gauteng, u-Panyaza Lesufi uvakatjhele i-Pretoria Girls' High School ukuzokuzwa iinghonghoyilo zabafundi abanzima, ingasi ngomthethomgomo weenhluthu kwaphela, kodwana nangebandlululo esikolweni. Ukwenza isibonelo, abantazana abavunyelwa ukukhuluma amalimi we-Afrika esikolweni, kwaphela isiNgisi nofana isiBhuru. U-Patrick Gaspard, ummeli we-US eSewula Afrika, wathumela ku-Twitter wathi: "Yoke imiphakathi inemithetho. Begodu kesinye isikhathi imithetho leyo inebandlululo begodu idinga ukuvezwa ihlatjwe." Isibawo se-inthanethi besinemitlikitlo engaba ma-25,000 ngelanga elilodwa. UmNyango wezeFundo we-Gauteng uuwujamisile umthethomgomo weenhluthu.[4]
Ukutatanyiswa
[edit | hlela umthombo]U-Zulaikha Patel watatanyiswa njengomunye wabafazi abali-100 abafakwa ku--BBC ngo-2016, ngokuba nomthelela ekulwelweni kwamalungelo wobuntu.[1]
Iincwadi
[edit | hlela umthombo]- Patel, Zulaikha (July 2021). My Coily Crowny Hair. Lingua Franca. ISBN 1928535909.
- Patel, Zulaikha (2025-03-03). Brave Like Me!. Pan Macmillan South africa. ISBN 978-1-77999-087-7.
Iinkomba
[edit | hlela umthombo]- ↑ 1.0 1.1 "BBC 100 Women 2016: Who is on the list?". BBC News. 21 November 2016. Reteived from: https://www.bbc.com/news/world-38012048 Retrieved 28 July 2019.
- ↑ "Four South Africa women make it on BBC's 100 Women List 2016". YOU. Retrieved 8 December 2016.
- ↑ 3.0 3.1 Thabile Vilakazi, for CNN (2016) South African students protest against school’s alleged racist hair policy. Retrieved from: https://edition.cnn.com/2016/08/31/africa/south-africa-school-racism/index.html Retreived on 30-06-2025
- ↑ 4.0 4.1 Malgas, Natalie. "Four South Africans make it on BBC's '100 Women List for 2016'". Retrieved 8 December 2016.