Jump to content

UKUGULA KOKUKHOHLWA

From Wikiphidiya

UKUGULA KOKUKHOHLWA - DEMENTIA

[edit | hlela umthombo]
Isifo sokukhohlwa siphatha abantu abalupheleko

Ukugula kokukholwa ngesikhuwa okubizwa ngokobana yi-Dementia sisifo esitsatsela abantu abalupheleko nasele bayile ngeminyaka. Sibenza balahlekelwe mkhumbulo, balahlekelwe lilimi abalikhulumako, bangakghoni ukurarulula imiraro ebebayirarulula nabasaphile kuhle, bangakghoni ukuzicabangela.[1] Abantwaba bakhohlwa nabantu abahlala nabo ngendlina bangasabazi nokubazi.

Ngaphezu kwalokho, abantu ababatlhogomelako bayathinteka ngokomkhumbulo nangokwamazizo ngebanga lokugula okuphethe amalungu wemindenabo. Nanyana amalunga womndeni angalinga ngamandla ukubaphatha ngethando labo abanesifo sokukhohlwa, angazizwa adiniwe, atjharagene namkha azizwe amlandu. Yeke amalunga womndeni akuthola kubudisi ukutlhogomela abanesifo sokukhohlwa.[2]

NGABANJANI ABAPHATHWA SISIFO SOKUKHOHLWA?

[edit | hlela umthombo]

I-World Health Organization iveza bona abantu abasengozini yokuphathwa kugulokhu babantu:

  • Abanokugandeleleka nokutshwenyeka
  • Abasela khulu
  • Abanomzimba omkhulu
  • Abanetjhukela
  • Abanomfutho weengazi ophezulu
  • Ababhemako
  • Abangawusebenzisi khulu umzimbabo
  • Abagegedwako emphakathini
  • Nabalupheleko[3]

INDLELA ONGALEMUKA NGAYO UMUNTU ONESIFO SOKUKHOHLWA

[edit | hlela umthombo]

Kunezinto abantu abanesifo sokukhohwa abazenzako. Irhubhululo le-WHO liveze nanzi ezilandelako:

  • Ukukhohlwa izinto eziqeda ukwenzeka
  • Ukubeka into bese ungasazi bona uyibekephi
  • Ukulahleka nawukhamba endleleni oyijayeleko
  • Ukungasakghoni ukulungisa imiraro
  • Ukuthola kubudisi ukukhuluma nabantu
  • Ukutjhuguluka kwemizwa

Iintjengiswezi azibi khona zoke kibo boke abantu abaphethwe bulwele bokukhohlwa, kodwana ziyatjhiyatjhiyana.

Okudanisako kukuthi abulapheki ubulwelobu kodwana kuneendlela ezingasiza umuntu ophethwe bulwelobu. Kokuthoma kufuze adle ukudla okunepilo. Okwesibili athabulule umzimba qobe, arage nokuzihlanganisa nabantu akhulume nabo. Okokugcina kufuze aye kwadorhodere asele namapilisi nemitjhoga anikelwa yona.[3]

  1. ALZHEIMER'S ASSOCIATION, what is dementia?
  2. National Institute of Medicine, The caregivers of people with dementia
  3. 3.0 3.1 World Health Organization, Dementia