Jump to content

Ukubulawa kwabantu e-Marikana

From Wikiphidiya
I Lonmin platinum mine e-Marikana

Mhlana ali-16 kuRhoboyi wee -2012 amapholisa we Sewula Afrika avulela ngeenkule esiqubuthwini sabasebenzi bemayini ebegade batjhagala eMarikana esifundeni se-North West.Amapholisa adumuza bewabulala abasebenzi bemayini abama-34 begodu atjhiya abangama-78 balimele kumbi.Ngemva kokuhlaselwa ngomlilo ovulekileko abatjhagali abangu-250 babotjhwa.

umsusa womtjhagalo

[edit | hlela umthombo]

umtjhagalo lo wagcina ngemva kokutjhatjhalaliswa okukhulu isikhathi eside lapho abatjhagali bebafuna ukukhutjhulelwa imirholo emayini ye platinamu i-Lonmin.mhlana ali-9 kuRhoboyi abasebenzi bemayini abangaba ziingidi ezithathu batjhagala ngomnqopho wokufuna umrholo wokuphila.

kusukela mhlana amalanga ali-10 kuRhoboyi

[edit | hlela umthombo]

Mhlana ali-10 kuRhoboyi isiqhema esikhulu sabatjhagali ebegade batjhagala satjhidela e-ofisini lendawo le nyunyana yabatjhagali ukufuna isekelo lehlangano yabo begodu esikhundleni salokho bahlangabezana nokudumuzwa ngeenkule zamambala okwalimaza abatjhagali ababili.Ukuphazamiseka okuhulu kokukhulumisana hlangana kwabatjhagali neyuniyoni yabo kwathuthukisa ubujamo obumbi.Lapho abatjhagali nemindeni yabo bebalinga ngamandla bona amaphimbo wabo ezwakale begodu neentlhogo zabo zifezekiswe.Abatjhagali bebangakghoni ukuthola umhlangano nabajameli be-Num nofana be Lonmin begodu izenzakalo zaba zimbi ngemva kokuhlongakala kwabatjhagali ababili ebegade batjhagala.

kusukela mhlana amalanga ali-12 ukuya kwayi-14 kuRhoboyi

[edit | hlela umthombo]

Hlangana mhlana ali-12 ukuya kweli-14 kuRhoboyi okungenani abasenzi abane bemayini,amapholisa amabili nabalindi ababili bahlongakala ebudloveni obulandelako.Mhlana ali-13 kuRhoboyi abatjhagali abama-30 bathunyelwa bona bawele isiganga ebesihlukaniswa ngomunye umngodi wemayini ye-platinamu i-Lonmin e-Karee lapho abatjhagali nabo bebangenele umtjhagalo.

Abatjhagali abangama-30 bebaphekelelwa bavikeli babo nogada bona babuyele emva ngaphandle kokuvunyelwa bona bahlangane nabanye abatjhagali kwelinye ihlangothi.Endleleni yabo yokubuyela emva bahlangabezana nesiqhema samapholisa,abazibonela ngamehlo imibiko ithi bekuneveni yamapholisa webutho eliyi-10 kunye namalori wamapholisa amabili.

ubudlova bamapholisa

[edit | hlela umthombo]

Amapholisa abavalela indlela yabo begodu abatjela bona babeke phasi iinkhali zabo kodwana abasebenzi bala bathi batlhoga ama panga ngebanga lokobana bahlala emangweni nje-ke bayawatlhoga.Amapholisa avumela abatjhagali bona baragele phambili kodwana kwathi nasebakhambe amamitha ali-10 amapholisa athoma ukubadumuza begodu abatjhagali bazibuyiselela.Amapholisa amabili nabatjhagali ababili babulawa epini leyo begodu umtjhagali munye walimala kumbi.

isekelo labatjhagali

[edit | hlela umthombo]

Umtjhagalo waragela phambili nanyana ungatholanga isekelo ku-NUM begodu ungatholanga isibopho esisemthethweni esivela kubaphathi be Lonmin sokobana bangene emikhulumiswaneni.Umtjhagalo lo bekungo wokukhuphula imirholo kunye nokhutjheja ubujamo obumbi bokuphila nokusebenza kwabatjhagali nemindeni yabo e-Marikana.Yoke imiraro le abasebenzi ebegade baqalane nayo khange ikhulunywe ngokusemthethweni yi-NUM nofana i-Lonmin ngesikhathi somtjhagalo.Inengi labatjhagali esikhundleni salokho lathoma ukulahlekelwa misebenzi yabo begodu abatjhagali bahlangabezana nobutha obungahlobeneko ngabe zokuphepha,amapholisa,abasebenzi beenyunyana kunye nabaphathi.

Nanyana bangavikeleli ngokomthetho namkha isekelo leenyunyana iinkulungwna zabatjhagali zaragela phambili nokutjhagala ngokubumbana umnqopho wabo ofanako wokuphila okuseingeni eliphezulu nesithunzi esikunikelako.

isithombe sokukhumbula boke abasebenzi abahlongakala e-Marikana

Imindeni yabatjhagali nayo beyivumelana nomtjhagalo begodu isebenzele ukusekela ijima ngokuhlanganyela emtjhagalweni begodu iletha izinto lokha nakutlhogekako.

iinkhombo.

[edit | hlela umthombo]

https://sahistory.org.za/marikana https://sahistory.org.za/article/marikana-massacre-16-august-2012 https://theconversation.com/marikana-massacre-south-africa-needs-to-build-a-society-thats-decent-and-doesnt-humiliate-people-188534 https://www.casac.org.za/wp-content/uploads/2015/02/Summary-and-Analysis-of-the-Report-of-the-Marikana-Commission-of-Inquiry.pdfhttps://www.csvr.org.za/a-case-study-of-the-marikana-massacre-in-south-africa/