Jump to content

Ukubulunga amagugu

From Wikiphidiya

Ukubulunga amagugu kufaka imzamo yokuvikela nokubeka kuhle amasiko, umlando neemvelo yamagugu. Uqinisekise bonyana izinto eziqakathekileko abantu abekhe bazithola baphakathi kwazo zibekiwe ukuze iinzukulwana ezizako zazi ngazo begodu kungaba ngokuthi zicocwe nofana kufundwe ngazo.[1] Amagugu afaka hlangana izinto ezingabonakaliko ezifana namasiko, ilimi, umvumo nomlando ococwa ngomlomo. Ukubulunga amagugu kuyinto eyenziwe iphasi loke ngombana iqakathekile ukwenza bona kugidingwe amasiko ahlukileko ngokuwamukela woke begodu ikhuthaze ukuzwana kwabantu.

Ukuqakatheka kokubulunga amagugu

[edit | hlela umthombo]
UNESCO ibulunga indawo zamagugu ezinomlando oqakathekileko

Nakubulungwa amagugu abantu bazokwazi bonyana babobani bavelaphi ngokomlando wabo. Bazokghona ukuthi bazi ukuthi bavelaphi ngokomlando wabo. Bazokghona ukuthi bavakatjhele indawo zamagugu wezinto ezihlukileko eziphathelene namagugu.[2] Ukubulungwa komlando kwenza bonyana umphakathi uzibandakanye begodu nomnotho wendawo ukhule ngombana umphakathi walapho kunendawo yamagugu ukghona ukuthola imali lokha nawuvakatjhelweko.

Iindlela zokubunga amagugu

[edit | hlela umthombo]

Ukubulunga amagugu kungenzeka ngokuthi abantu batlole phasi izinto eziqakathekileko zamagugu. Okhunye kukuthi nangabe kunezinto eziphathekako ezifana nezinto ezibunjiweko nofana okhunye  zithathwe ziyokubekwa kuhle endaweni  zokubulungwa njenge myuziyamu . kufanelwe bona izibekwe itshwayo le- UNESCO  ukuvikela indawo lezo ukutjengisa bona ziphethe umlando namasiko wabantu aqakathekileko  esitjhabeni. Phezulu kwalokho kukobana  umlando ungagadangiswa ngokwedijithali ukwenzela bona ungalahleki.[3] ISewula Afrika inothe ngamagugu wamasiko nemvelo avela endaweni lapho kunomlando wokuthoma nokutjhuguluka kwabantu. Endaweni ezifana nemadwaleni we-sterkfontein, iMapungubwe nezinye. Indawo lezi zikhombisa ukwahlukana kwamasiko nomlando wakhona odephileko nobudisi. Iindlela zokubulunga amagugu zifaka hlangana ukuthi umuntu azwisise isikhathi sakade senarha nokuthi akhuuthanze amasiko. Ukusebenzisa amathulusi wedijithali ngenye yeendlela ezingasetjenziswa ukubulunga amagugu angaphathekiko wesitjhaba. Ukubulunga amagugu kuyinto etjhugulukako eletha ukudzimelela kokuvikela isikhathi sakade ngokungakhombisi isisdingo sanje nesikhathi esizako. Ubandakanya imiphakathi, urhulumende ukugcina umlando uvikelekile.

Iinkomba

[edit | hlela umthombo]
  1. Snowball, J.D. and Courtney, S., 2010. Cultural heritage routes in South Africa: Effective tools for heritage conservation and local economic development?. Development Southern Africa, 27(4), pp.563-576.
  2. Cultural Heritage: Its Significance and Preserving
  3. Skublewska-Paszkowska, M., Milosz, M., Powroznik, P. and Lukasik, E., 2022. 3D technologies for intangible cultural heritage preservation—literature review for selected databases. Heritage Science, 10(1), p.3.