Ukuhlukumezana eenkundleni zokuthintana
Ukuhlukumezana eenkundleni zokuthintana
[edit | hlela umthombo]Iinkundla zokuthintana kuyindawo lapho lapho abantu babelana khona ngelwazi, bakghona khona ukucoca begodu benze nesitjhomi. Ukuzwana nokusebezisa iinkundla zokuthintana sele kuvuse enye into engayisiyihle ekukuhlukumenzana okungenzeka gokusabisana, ukuhlazisana ngemilayezo[1].
Iindlela ezahlukileko zokuhlukumezana eenkundleni zokuthintana
[edit | hlela umthombo]Ukusabisana
Abantu bangathumelela amanaba wabo imilayezo yokubasabisa ukwenza bona amanaba wabo agcine sele asaba begodu angasakhululeki eenkundleni zokuthinana[2].
Ukulandelela izinto ezenziwa mumuntu
Abanye abantu bakghona ukulandelela into eyenziwa mumuntu eenkundleni zokuthintana. Balandelela bona ufaka ziphi izinto nofana ubhala ini, balandelela bobana ucoca nabobani nokuthi sele umuntu loyo akuphi[3].
Ukuphikisana
Ukuphikisana kuyinto evamileko eenkundleni zokuthintana. Abantu bakghona ukuthukana, ukuphisana basebenzisa ilimi elilumelako lokuthukana. Lokhu kungenziwa babantu abangazwaniko babaga into ethileko[4].
Ukuzenza umuntu ongasuye ukuhlukumeza
Abanye abantu basuku benze ama-akhantu bowutsotsi bazenze abantu abangasibo ukuhlupha banye abanye abantu. Lokhui bakweza ngehloso yokuhlupha abanye abantu.
Ukukhiphana
Ukukhiphaa kutjho loha umuntu akhipha umuntu angamthandiko nofana alwa naye esiqhemeni sokucoca seenkundleni zokuthintana kungaba ku facebook, ku whatsapp nofana kokunye.
Imiphumela yokuhlukumezana eenkundleni zokuthintana
[edit | hlela umthombo]Ukudana nokugandeleleka komkhumbulo
Ukuhlukumezeka eenkundleni zokuthintana kungagcina sele kubangela bona umuntu ahlele adanile, azikhiphe abantwini begodu nasele kudlange khulu umuntu anggcina sele agandeleleke ngokomkhumbulo[5].
Ukuzibandlulula ebantwini
Lokha umunu athola ukuhlukumezeka eenkundleni zokuthintana uthola ubudisis bokuhlangana ngabantu azibone sele amumuntu ophasi nofana anganasithunzi bese agcine azikhipha ebantwini azifune ayedwa[6][7].
Ukwehla kwemiphumela esikolweni
Umuntu ohlukumezwako nangabe usese mntwana wesikolo angagcina sele angasabenzi kuhle esikolweni ngesibanga sokuthi into le ingamphazamisa abe nobudisi bokubeka umkhumbulo wakhe entweni ayenzako. Uyokugcina sele athola imiphumela ephasi esikolweni ngesibanga sokuhlukumezeka.
Ukungabi nepilo emzimbeni
Ipilo yomuntu ohlukumezekileko eenkundleni zokuthintana iyaphazamiseka. Ngathola umntu loyo agcina sele aphatha ihloko, amathumbu nofana agcine sele angasakghoni ukulala[8].
Indlela zokuvikela ukuhlukumezana eeenkundleni zokuthintana
[edit | hlela umthombo]Ukuzibandakanya kwababelethi
Ukuvikela ukuhlukumezana eenkundlelni zokuthintana kufanele ababelethi bazibandakanye ngokuthi batjheje lokho Umntwana wabo akwenzako eenkundleni zokuthintana. Bese kuthi nangabe babone into ekhombisa ukuhlukumezeka nofana ukuhlukumeza abanye bayakhuze kuseses nesikhathi[9].
Ukufundisa ngokusebenzisa inkundla lezi Abantu nofana abantwana kufanelwe bafundiswe indlela ekungiyo yokusebezisa iinkundla zokuthintana. Isibonelo kufanele bafundiswe bona babalekele ukubhala imilayezo ethika abatu nofana ebasabisako.
Isiphetho
[edit | hlela umthombo]Ukuhlukumezana eeenkundleni zokuthintana kuyinto ekhulako amalanga la begodu kufanale ibekwe ilihlo. Kufanale abantu bakghone ukubona ukuhlukumezeka lokhu nokuthi ibanomthelela onjani kibongazimbi bayo. Kufanele sizifundise thina na banye abantu ukuyibalekela begodu abongazimbi bayo bathole isekelo abalidingako ukululama kiyo.
- ↑ Giumetti, G.W. and Kowalski, R.M., 2022. Cyberbullying via social media and well-being. Current opinion in psychology, 45, p.101314.
- ↑ Englander, E., Donnerstein, E., Kowalski, R., Lin, C.A. and Parti, K., 2017. Defining cyberbullying. Pediatrics, 140(Supplement_2), pp.S148-S151.
- ↑ Stevens, F., Nurse, J.R. and Arief, B., 2021. Cyber stalking, cyber harassment, and adult mental health: A systematic review. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 24(6), pp.367-376.
- ↑ Englander, E., Donnerstein, E., Kowalski, R., Lin, C.A. and Parti, K., 2017. Defining cyberbullying. Pediatrics, 140(Supplement_2), pp.S148-S151.
- ↑ Martínez-Monteagudo, M.C., Delgado, B., Díaz-Herrero, Á. and García-Fernández, J.M., 2020. Relationship between suicidal thinking, anxiety, depression and stress in university students who are victims of cyberbullying. Psychiatry Research, 286, p.112856.
- ↑ Ademiluyi, A., Li, C. and Park, A., 2022. Implications and preventions of cyberbullying and social exclusion in social media: systematic review. JMIR formative research, 6(1), p.e30286.
- ↑ Nixon, C.L., 2014. Current perspectives: the impact of cyberbullying on adolescent health. Adolescent health, medicine and therapeutics, pp.143-158.
- ↑ Nixon, C.L., 2014. Current perspectives: the impact of cyberbullying on adolescent health. Adolescent health, medicine and therapeutics, pp.143-158.
- ↑ Robinson, E., 2013. Parental involvement in preventing and responding to cyberbullying. Family Matters, (92), pp.68-76.