Umtjhado wesiNdebele isimanje
Kuyafika isikhathi lapha khona umuntu azitjela bona sele kusikhathi sokuthatha, sokwenda, sokutjhada. Umtjhado mnyanya ohlanganisa imindeni emibili, umndeni kamakoti kanye nomkhwenyana. Umnyanya ofana nesimaje mnyanya oyenzeka ngemva kwamalobolo. Amalobolo kulapha kuhlala khona imindeni yabantu abazokutjhada, bakomkhwenyana bangakhipha iinkomo, imali, izipho bazikhiphela bekhabo makoti.[1]

Khuyini isimanje
[edit | hlela umthombo]Isimanje siyafana nomtjhado wetjhila elimhlophe kodwana ngewesintu samaNdebele. Isimanje senzeka ngemva kwamalobolo lapha khona umakoti azilungiselela ukuya ekhakwakhe (khabo likamkhwenyana) ayokufundiswa imithetho yalapho. Umakoti uzokuhlala isikhathanyana emzini ngaphambi kobanyana bayokuhlangana nomkhwenyana batjho iimfungo zabo bafake nenzilamunwana. Ngemva kokuvumelwana kuzwene hlangana nebekhabo makoti nomkhwenyana bona umtjhado uyenzeka.
Emtjhadweni wesimanje umakoti akabhathi irogo elimhlophe kodwana ingubo (ibhidi)[2] ngilo irogo lakhe, umkhwenyana yena angabhatha ibhanji nokhunywe kwesintu. Ngelanga lomtjhado imideni izokunikezana izipho ukuthokoza ukuhlangana kwabentwana (abantu abatjhadako).[3] Ngemva kwalomtjhado asikho isizathu sokobanyana ubekhona omunye umtjhado. Mtjhado omuhle wona begodu kunengi okwenzekako okukarisako.
Umthombo lwazi
[edit | hlela umthombo]- ↑ https://ww2.coh.ukzn.ac.za/news/2025/05/ilobolo-under-the-lens-in-masters-study/
- ↑ https://www.aranda.co.za/products/ibhidi-black-red?srsltid=AfmBOoqbSE9obFHO_Sfhz-KeumQT4-e3MxlZFtG-ufzYvxU4rouknTc_
- ↑ https://cite.org.zw/modern-ndebele-marriage-practices/#:~:text=Gift%20exchange:%20Once%20the%20relationship,absence%20of%20the%20other%20partner.