Jump to content

Iimbandana ezihlanu ezikulu

From Wikiphidiya
Ibhubezi

Iimbandana ezihlanu ezikulu ngilezo mbandana ezitholakala amalini yephepha yeSewula Afrika. Imbandana lezi zihlala ehlathini begodu azibekwa hlangana nabantu ngombana ziyingozi angekhe umuntu azizingela lula.[1] Amagama weembandana lezi yibhubezi, indlovu, umkhombe, ingwe nenyathi. Zingilezo mbandana ezaziwa bonyana ziyakghona ukuzingela. Imbandana lezi zoke zizimunyusi begodu ezmbili zidla inyama kwaphela, kuthi ezithathu zidle utjani.

Ibhubezi

[edit | hlela umthombo]

Laziwa njenge kosi yehlathini, begodu, lona ngoko mhlobo liwela kibo katsu. Ibhubezi lilitshwayo lamandla nobukhosi ehlathini le Afrika.Amabhubezi atholakala ehlathini le-Afrika begodu ngoko mlando e-India. Amabhubezi asikazi esikhathini esinengi ngiwo akhambako ayokuzingela afune inyamazana ezifana nama Zebra, impala, nokhunye.[2] Akghona kubhodla ngamaphimbo wawo asabekako begodu ukubhodla kwawo kudlisa umlayezo othileko kwezinye imbandana. Amabhubezi ahlalal endaweni ezibizwa bona ma-pride.

Indlovu

[edit | hlela umthombo]
Iindlovu ezikhamba ngesiqhema ziyagijima

Indlovu isimunyisi esikulu ukuzidlula zoke iimunyisi. Zihlakaniphile begodu zinekghono lokukhumbula. Indlovu ithatha pheze iminyaka emibili ukuthi ukuthi icede ukuzithwala beyithola umntwana ophilileko.zitholakakala endaweni ezele utjani nofana ehlathini le-Afrika ne-Asia. nokwahe inomboko osebenza njengepumulo nendebe yomlomo yangaphezulu. Isebenzisa umboko lo ukuphefumula nokubamaba izinto. Inamaphndo amabili ewasebenzisela ukugubha nofana ukwemba nokuzivikela. Iindlovu zikhamba bezihlale ngeenqhema ezidoswa phambili ziindlovu ezisikazi ezidala ngokomnyaka. Ziyakghona ukusebenzisaa zikhombisa ukuba nizwa yokuzwela lokho kubonakala ngombana ziyazila lokha nazilahlekelwa mumuntu ezithandako. Ayikhohlwa nakhe wayenza into embi. Ukukhuluma zisebenzisa itjhada eliwenza ngomboko kanye nokunyakazisa umzimba.

Ingwe ikhwele nenyamazana yayo phezulu komuthi

Ingwe ngomunye yemihlobo yabokatsu abakhona, yona ingukatsu omkhulu ohlukaniseka ngokuthi unamabala emzimbeni. Ihlala emangweni begodu inekghono lokugijima ngombana iphila ngokuzingela igijime inyamazana ehlathini. Izingwe zitholakala enarhakazini ye-Asia ne- Afrika. Zikhombisa amandla, umusa, namandla wehlathini. Ingwe ikghona ukukhwela umuthi begodu eskhathi esinengi nayibamba inyamzana, ithatha iinyamanazana leyo iyoyibeka emthini phezulu. Zikghona ukuphila ehlathini, emangweni begodu neentabeni.[3] Zikghona ukuzingela kuhle lokha ilanga nalingakhanyiko begodu lisebenzisa amabala wayo ukuzifihla.

Inyathi

[edit | hlela umthombo]
Inyathi

Inyathi isimunyisi esikulu hlangana nezinye e-Afrika. Inamandla begodu yikulu ngokomzimba akusilula bonyana umuntu ayifunde bonyana injani ngokwemvelo. Inamaphondo aqinileko begodu anamandla asebenza ukulwa nokuzivikela. Ayikhanyi ngokombala. Inkunzi zakhona zinesisindo ukudlula lezo ezisikazi.[4] Zikhamba ngenqheema zomhlambi begodu ziyazwana. Zidla utjani begodu azikhoni ukuphila ngaphandle kwamanzi. Inyathi iyinyamazana ekulu engazingelwa mabhubezi ngombana ikghona ukuzilwela lokha nayizingelwako.

Umkhombe

[edit | hlela umthombo]
Umkhombe

Umkhombe usimunyisi esikulu esineempondo ebusweni ngaphezulu kwepumulo. iphondo lesibandana lesi lenziwe nge- Keratin ekuyiphrotheyini eyenza iinhluthu zabantu kanye namazipho. Amaphondo aqakathekile ekuthengiseni kwabantu abanzima. Imikhombe ngokwemvelo idla utjani, imikhombe enzima idla amabhlari wemithi. Itholakala ehlathini le Afrika nele-Asia. Imikhombe uzinlwana ezisengozini yokutjhabalala ngombana bantu bayibulala ngokuthi bayisike amaphondo wazo ziphila.[5] Lokho bakwenza ngombana amaphondo wazo kwenziwa imitjhoga ngawo enearheni ye-Asia. Imikhombe ilala ama- iri abunane ngelanga, begodu ingalala ijamile nofana ibhambalele phasi. Zosebe zisa idaka ukwehlisa ukutjhisa emzimbeni begodu nokuzivikela isikhumba. Imikhombe mikhulu ngokomzimba kodwana iyakghona ukugijima msinya.

Iinkomba

[edit | hlela umthombo]
  1. The Big Five - Go SAfari
  2. The Big Five - Go SAfari
  3. African Safaris Big Five - Lions, Elephant, Rhinoceros, Buffalo, Leopard
  4. Perera, B.M.A.O., 2011. Reproductive cycles of buffalo. Animal reproduction science, 124(3-4), pp.194-199.
  5. Big Life Foundation - Rhino Protection